کریستین ماتیاس تئودور مومسن Christian Matthias Theodor Mommsen (نوامبر 30، 1817 - نوامبر 1903) یک دانشمند کلاسیک، مورخ، حقوقدان، روزنامه نگار، سیاستمدار، باستان شناس و نویسنده به طور کلی به عنوان یکی از بزرگترین کلاسیست های قرن نوزدهم بود. کار او در مورد تاریخ روم هنوز برای تحقیقات معاصر اهمیت اساسی دارد. او جایزه نوبل ادبیات را در سال 1902 دریافت کرد و به عنوان "بزرگترین استاد زندگی هنر نوشتن تاریخی، با اشاره ویژه به کارهای برجسته او" تاریخچه رم "، پس از آن که توسط 18 عضو آکادمی علوم پروس نامگذاری شده بود.  او همچنین یکی از سیاستمداران برجسته آلمانی بود، به عنوان عضو پارلمان پروس و آلمان. آثار او در قانون رومی و قانون تعهدات تأثیر قابل توجهی در قانون مدنی آلمان (BGB) داشت.

مامسن به پدر و مادر آلمانی در گارد در تولدت شلسویگ در سال 1817 متولد شد، سپس توسط پادشاه دانمارک اداره شد و در Bad Oldesloe در هولشتاین بزرگ شد، جایی که پدرش یک وزیر لوتری بود. او اغلب در خانه تحصیل کرده بود، هرچند او چهار سال در Gymtonium Christianeum در آلتونا حضور داشت. او در یونان و لاتین تحصیل کرد و دیپلم خود را در سال 1837 دریافت کرد. او نمی توانست در گوتینگن تحصیل کند، او در دانشگاه کیل ثبت نام کرد.
ممتاز در سال 1838 تا 1843 فقه را در شهر كیل مطالعه كرد و تحصیلات خود را با درجه دکتر رومیان به پایان رساند. در طول این زمان او هم اتاقی Theodor Storm بود، که بعدا تبدیل به یک شاعر معروف شد. همراه با برادر مامسن Tycho، سه دوست حتی مجموعه ای از اشعار (Liederbuch dreier Freunde) را منتشر کرد. با تشکر از کمک مالی دانمارکی، مامسن قادر به بازدید از فرانسه و ایتالیا برای مطالعه کتیبه های حفظ شده کلاسیک رومی بود. در طی انقلاب 1848 او بعنوان یک خبرنگار جنگی در رندزبورگ پس از آن در دانمارک کار کرد و از انهدام آلمان اشلسویگ-هولشتاین و یک اصلاح قانون اساسی حمایت کرد. او مجبور شد که دانمارک را ترک کند، او در همان سال در دانشگاه لایپزیگ استاد قانون شد. هنگامی که مومسن در مقابل قانون اساسی جدید ساکسونی در سال 1851 اعتراض کرد، مجبور شد استعفا دهد. با این وجود، در سال بعد او در رم در دانشگاه زوریخ تحصیل کرد و سپس چند سال در تبعید گذشت. در سال 1854 او پروفسور حقوق دانشگاه برشلائو شد و جاکوب برنایس را ملاقات کرد. ممتاز در سال 1857 به عنوان استاد تحقیق در آکادمی علوم برلین تبدیل شد. او بعدها به ایجاد و مدیریت موسسه باستان شناسی آلمان در رم کمک کرد.
در سال 1858 مامسن به عنوان عضو آکادمی علوم در برلین منصوب شد و او همچنین به عنوان استاد روم تاریخ در دانشگاه برلین در سال 1861، جایی که تا سال 1887 سخنرانی کرد، ممتاز شد. از سال 1859 آکادمی هنر و علوم سلطنتی هلند، مدال پور لمریت در سال 1868، شهادت افتخاری رم، عضو انجمن جامعه آنتیک آمریکا در سال 1870، و جایزه نوبل ادبیات در سال 1902 انتخاب شد برای کار اصلی خود Römische Geschichte (تاریخ روم). (او یکی از نویسندگان غیر داستانی بسیار کمی است که جایزه نوبل را در ادبیات دریافت می کند.)